maandag 21 juli 2014

Grip op de knip

Wat fascinerend en bewonderenswaardig vind ik telkens weer de blogrubriek bij Martine waarin lezers van haar blog inzicht geven in hun portemonnee en geldgedrag. Inspirerend ook, en ondanks dat ik onze inkomenssituatie in sommige verhalen helemaal niet herken (en soms juist ook wel) geeft het mij wel een weer een impuls om naar ons eigen geldgedrag en uitgaven te kijken.

Op dit moment ben ik even zoekende wat ik wel en niet bij wil gaan houden. Ik noteer al een paar jaar lang alle uitgaven in een database-je, om daar vervolgens eigenlijk helemaal niks mee te doen. Ik weet dus niet precies wat we aan boodschappen uitgeven bijvoorbeeld. Inmiddels was ik er nu 2 weken mee gestopt (niet met uitgeven maar met bijhouden ;-)), maar dat voelt nog niet echt prettig. Raar eigenlijk, want het gaf me eigenlijk geen overzicht......meer een schijncontrole dus.
Van de vaste lasten heb ik wel duidelijk een overzicht, vooral ook omdat we voor periodieke vaste lasten (bv. de woz-belasting en muzieklessen van de kinderen), kosten dus die niet maandelijks terugkomen maar jaarlijks een flinke hap uit je budget kunnen nemen, vooruit sparen op een aparte spaarrekening. Wanneer die kosten verhoogd worden of wanneer er iets afvalt (zoonlief stopte bv. met gitaarlessen) of bijkomt, stel ik dat spaarbedrag bij. Dit werkt voor ons heel prettig, geen verrassingen meer gedurende het jaar van kosten waarvan je wel weet dat die gaan komen).

Zo hield ik ook nog een overzichtje bij, wat er naast het vaste inkomen aan extra's binnenkwam. Denk hierbij aan MP-opbrengsten, inkomsten uit spaarprogramma's en de vrijwilligersvergoeding voor het overblijven. Maar de vaste MP-inkomsten behoren inmiddels tot het verleden nu alle overtollige spullen in ons huis inmiddels vrijwel allemaal zijn verdwenen. Dat krijg je he, als je minimaliseert. Daarnaast was ik ook behoorlijk MP-moe, het gebeurde steeds vaker dat ik alleen maar reacties kreeg van zeurende kopers wat steeds meer tijd en vooral negatieve energie ging kosten. Daar ben ik dan ook wel even klaar me nu. Nu er dus minder verschillende extra inkomsten binnenkomen was ik met het bijhouden hiervan ook gestopt.

Toch werkt dit niets meer bijhouden (op de vaste lasten na dan), ook niet echt voor mij. Op een rare manier verrast het banksaldo mij telkens als ik bij de bank inlog. En dat terwijl ik best wel weet waaraan we ons geld hebben uitgegeven. Nu vind ik de vakantietijd altijd een lastige tijd om grip te houden op de uitgaven. Enerzijds hebben we wat meer uitjes en gaan we nog op vakantie. De verjaardag van onze zoon vieren we vaak met een uitgebreide bbq voor familie. Maar ook het ritme is totaal anders waardoor ik toch anders boodschappen doe.
Hoogste tijd dan ook om na onze vakantie weer orde op zaken te stellen en daarom is het nu wel handig om alvast na te denken hoe ik dat wil gaan doen. Ik houd gewoon graag van overzicht en vind het fijn om daar een aantal handvatten voor te hebben. Ik heb hier wel een aantal wensen bij:


  • We willen op termijn een grote verbouwing aan ons huis laten doen. Hiervoor zal er een bepaald bedrag beschikbaar moeten zijn.
  • Ik wil zoveel mogelijk biologisch blijven eten.
  • Ik wil graag een vast aantal boodschappenmomenten hebben.
  • Ik wil het bedrag aan verzekeringen/tv/telefoon/internet beheersbaar houden (op dit moment heb ik het gevoel dat vooral de kosten van tv/telefoon en internet behoorlijk gestegen zijn).
  • Ik wil inzicht hebben aan wat we aan boodschappengeld uitgeven. Niet om te budgetteren maar om een grof overzicht te hebben.
  • Er moet geld beschikbaar blijven voor sporten/hobby's (manlief en zoonlief willen gaan boogschieten en ik wil beginnen met Pilates.......hardlopen heb ik weer moeten staken ivm last van mijn knie).
  • Ik wil een buffer aanhouden.
  • Wanneer er financieel ruimte voor is wil ik nadenken over aflossen.
  • We willen op termijn graag zonnepanelen.
De verbouwing aan ons huis begint wel steeds noodzakelijker te worden, dus zullen we moeten gaan nadenken hoe we dit kunnen gaan bewerkstelligen. Na de zomervakantie wil ik de aannemer eens bellen voor een offerte. Dan weten we grofweg waar we qua bedrag aan toe zijn. Het sparen op de gewone spaarrekening zet in deze huidige tijd weinig zoden aan de dijk. We zijn dan ook aan het nadenken of we een deel van ons spaargeld niet tijdelijk op een meer rendabele manier kunnen parkeren (deposito?). Ik begreep dat het hebben van zonnepanelen momenteel een beter rendement oplevert dan sparen, maar dan kunnen we die investering niet meer gebruiken voor de verbouwing. Daarnaast vliegt het energievoordeel er zonder verbouwing net zo hard weer uit. De verbouwing gaat waarschijnlijk een grotere energiebesparing opleveren.

Biologisch eten blijft voor mij een pre. Ik heb het een tijdje geprobeerd met minder biologische producten maar dat beviel helemaal niet. Het blijft zoeken naar een acceptabele manier van hier meer geld aan (willen) besteden en het beheersbaar houden. Om dit in de hand te krijgen en te houden ben ik een lijstje gaan bijhouden met prijzen van biologische producten. Wellicht kan het beter/goedkoper. Ook koop ik al een aantal dingen in bulk.

Het werkt voor mijn budget het best om niet te vaak naar de winkel te moeten. Ik ben dan wel niet zo'n impulskoper maar merk wel dat regelmaat zorgt voor meer overzicht. Anders ga ik dingen vergeten die ik dan elders weer duurder moet gaan kopen.

De verzekeringen neem ik regelmatig onder de loep. Zo wisselden we het afgelopen jaar al van woonhuisverzekering en paste ik de reisverzekering aan met een annuleringsverzekering (over het jaar heen genomen veel goedkoper dan een losse af te sluiten voor onze vakantie). Voorheen boekte ik die niet altijd voor een vakantie maar aangezien onze ouders al wat ouder worden en de auto al wat ouder wordt en niet altijd zonder gebreken blijft, wilde ik het risico van een niet gemaakte maar duur betaalde vakantie niet meer lopen. De autoverzekering bleek vooralsnog nog steeds de voordeligste in onze situatie.
Ook stapte ik over naar een andere energieleverancier. Maar vooral het alsmaar groeiende bedrag aan kosten voor tv/internet/telefoon is mij een doorn in het oog. En voor die hogere kosten krijgen we dus echt niets extra's. Tijd dus om hier de aanbieders maar eens van te gaan vergelijken.

Om overzicht te krijgen wat we aan eten/drinken en verzorging opmaken, wil ik na de vakantie alleen deze uitgaven eens nauwkeurig gaan bijhouden (en optellen ;-)) voor een aantal maanden.

Zoonlief en manlief gaan een introductie-cursus boogschieten volgen. Zoonlief heeft het ook al over basketbal of honkbal. Ik moedig het aan dat hij weer wil gaan sporten, en hij mag ook van mij best een paar dingen uitproberen. Daarna zal hij een keuze moeten maken. Zelf wil ik graag Pilates uit gaan proberen. Het (gratis) hardlopen vond ik fijn, maar ik kreeg weer last van mijn knie. Ik ben er nu  wel uit dat ik maar eens wat anders moet gaan uitproberen, ook al kost dat dan wel geld.

We hebben inmiddels een goed buffer opgebouwd. Eventueel geld hiervan afhalen en op een deposito-rekening plaatsen is goed mogelijk zonder het gevoel te krijgen onze buffer tekort te doen. De buffer wil ik absoluut aanhouden voor het vervangen van apparaten, reparaties aan de auto en onverwachte financiële tegenvallers.

Aflossen en zonnepanelen gaan prioriteit krijgen na de verbouwing.

Ondanks dat we het financieel best aardig doen, helpt het wel om een aantal doelen te hebben om naar toe te werken. Anders word ik al snel wat makkelijker met uitgeven merk ik. Niet dat we ons daar alles voor ontzeggen hoor, maar het is gewoon makkelijker besparen wanneer je weet waar je het voor doet. Dan voelt het niet als inleveren maar als een investering in jezelf en in de toekomst. Dus tijd voor actie! Maar eerst nog even genieten van onze aanstaande vakantie in Engeland!



donderdag 17 juli 2014

Aan de haak

Wat vond ik het leuk toen ik nu ongeveer 11 1/2 jaar geleden een dochter kreeg ( ik was er van overtuigd dat de tweede ook een zoon zou worden): natuurlijk zou ze net als ik dol worden op handwerken. Niets is minder waar....... ze is dol op tekenen maar handwerken vindt ze helemaal niks. Maar eindelijk is het dan zover: allebei met een haaknaald in de hand! Ik bezig met een nieuw haakproject, dochter druk aan het loomen! Zo gezellig!


woensdag 16 juli 2014

Wat een armoe

In plaats van het zwembad verkoos dochterlief vandaag een dagje shoppen in Eindhoven. Vanaf maart zijn we al zoekende naar zomerkleding voor madam..... man, wat is dat kind kritisch! Nu moet ik eerlijk zeggen dat we de eerste jaren van haar leven wel erg verwend waren met zakken vol tweedehands kleding, en dus weinig hoefden te winkelen. Plus dat je een kind van 4,5,6,7,8, nou ja vooruit ook 9, nog wel van alles aan kan praten en ze tot haar 9e praktisch alleen maar jurkjes en rokjes wilde dragen. Maar nu.......pfffff....... ik weet niet hoeveel winkels we inmiddels in en uit zijn geweest. 11 jaar zijn is ook wel een lastige leeftijd qua kleding want de echte kinderkleding vindt ze kinderachtig en de echte damesmerken zijn vaak nog te groot.
Dus informeerde ze eens bij een vriendin want die draagt van die "onwijs gave kleding" volgens dochterlief. The Sting blijkt dus ook maatje xxs te hebben, en die winkel hebben we nu net niet in ons provinciestadje. Dus op naar Eindhoven. En jawel, daar hebben we zowaar redelijk kunnen slagen. Het houdt nog niet over wat ze nu gescoord heeft, maar het is in ieder geval wat, en gelukkig voor uitverkoopprijzen.
Toen kwam ik nog even op het lumineuze idee om de Primark binnen te lopen. Eigenlijk wil ik daar ver van weg blijven maar de nieuwsgierigheid was te groot. OMG, wat een verschrikking! Je struikelt er over de mensen, boodschappenmanden, tassen en kledingstukken die niet netjes in de rekken hangen.......nee, alles wat eruit getrokken wordt, wordt gewoon weer ergens gedropt. Wel begrijpelijk hoor, want het hangt ook zo megavol dat je het ook niet fatsoenlijk meer op het kledingrek gepropt krijgt. Dochterlief wilde nog sneller weer naar buiten dan ik. En eenmaal terug in de stad zagen we werkelijk overal die bruine papieren tassen langskomen. Ik voel me nergens te goed voor, koop ook gerust bij de Zeeman of de Wibra, maar vond dit echt pure armoe (niet de mensen hoor, maar het winkelprincipe). Ik was wel blij dat dochter het een nog grotere verschrikking vond dan ik: hier hoef ik nooit meer in gelukkig!

dinsdag 15 juli 2014

Over brood en bakken

Maanden geleden waren we het ineens vreselijk zat, dat brood van de (niet eens supermarkt)bakker dat we elke dag naar binnen werkten. Toevallig viel dat samen met die uitzending van de Keuringsdienst van Waarde over broodverbeteraars (gosh), maar eigenlijk maakten we ons al langer zorgen over wat we nu eigenlijk aten. Nou ja, zorgen....... dat is een groot woord, maar bij die boterhammetjes die wapperen als een vaatdoek krijg ik nu niet echt het gevoel iets substantieels binnen te krijgen en bij de bakker kreeg ik telkens maar niet helder of het nu echt wel volkoren-brood was wat ik kocht. De broden bij onze bakker hebben prachtige namen als "Het Beste brood", "Molenhoeve" en "Bruin Wekse", maar het echte volkoren-stempel staat er nooit op. Volkorenbrood is in Nederland een beschermd product en moet aan bepaalde eisen voldoen, dus vertrouw ik het gewoon niet als je er als bakker niet het stempel op wil zetten. En als ze er nu eerlijk voor uit zouden komen dat het bijvoorbeeld te duur is om aan het kenmerk te voldoen (net als dat je voor het Max Havelaer-keurmerk dik moet betalen) of dat er een andere reden voor is om het keurmerk niet te voeren, prima, maar nee.....er werd keer op keer omheen gepraat. Tsja.......
Nu ben ik niet met deze bakker getrouwd dus probeerde we afgelopen maanden wat volkorenbrood van andere bakkers uit. Het volkorenbrood van de natuurwinkel vonden we droog. Geen broodverbeteraars natuurlijk dus dat het op dag 2 al minder lekker is, dat snap ik. Maar de dag dat ik het kocht had ik al het gevoel oud brood te eten. Het volkorenbrood van een andere (reguliere) bakker (met volkoren-keurmerk) vonden we wel redelijk maar was ontzettend dun gesneden.
Daarna stopte het zoeken even en ondertussen kochten we nog maar steeds het brood bij onze vertrouwde bakker, praktisch om de hoek van de straat, dus het gemak won het van de ergernis (luie varkens die we zijn ;-))

Totdat manlief laatst een keer thuis kwam van een paar dagen cursus en vertelde zo'n ontzettend interessant gesprek gehad te hebben met een collega over voedsel. Altijd fijn, dat soort collega's want manlief laat zich door anderen vaak eerder overtuigen dan door mij. Manlief is namelijk opgegroeid met de wetten van de Schijf van Vijf, en deze is in zijn ogen heel lang heilig geweest. Logisch ook, zijn moeder was voedingsspecialiste in een verzorgingstehuis, en de Schijf van Vijf was in die tijd gewoon een belangrijke leidraad. De kennis van toen is inmiddels echter wel ingehaald door de kennis van nu, het Voedingscentrum past zich wat minder snel aan dan wenselijk soms (is dit politiek verantwoord genoeg verwoord?), kortom ik denk hier vaak anders over (en met mij velen). Niet dat ik datgene wat het Voedingscentrum predikt per definitie verkeerd vind, maar het kan regelmatig beter of anders.
Maar goed, deze collega was na aanleiding van een bloedonderzoek anders gaan eten en voor brood was hij overgegaan op Speltbrood. Dat wilde manlief ook wel eens proberen. Op onze zaterdagmarkt staat altijd een Natuurbakker en ik was al eens erg geïnteresseerd langs gelopen. Nu viel het kwartje gewoon op z'n plaats, ik kocht daar een Spelt-desembrood en manlief en ik waren meteen verkocht. Niks geen broodverbeteraar maar na 2 dagen gewoon nog prima eetbaar. Afgelopen weekend probeerden we ook het Spelt-gistbrood. Dat vonden we wat droger maar ook wel lekker. Ik denk ook dat de kinderen hier minder moeite mee gaan hebben dan met het desembrood.
Nu hebben we het "gewone" brood en het speltbrood nog naast elkaar, en ik zal het me wel inbeelden maar als ik nu een gewone boterham heb gegeten houd ik honger.

Natuurlijk google-de ik al even voor informatie over Speltbrood.
Speltbrood is namelijk geen beschermd product, zoals Volkorenbrood wel is. Maar of het wel 100% Spelt is waar deze Natuurbakker mee bakt, daar twijfel ik geen seconde aan.
Ook ben ik te nuchter om in wonderen te geloven, dus alle toebedeelde gezondheidsvoordelen zie ik eerder als mooi meegenomen, dan als hoofdargument om dit te gaan eten. Maar een van de voordelen van spelt is dat het ten opzichte van tarwe absoluut niet veredeld is, en dat er veel meer voedingsstoffen inzitten dan in een gewoon brood van tarwe. Een nuchter stukje over Spelt vind je hier. Logisch dus eigenlijk dat je na het eten van een gewone boterham weer sneller honger hebt.
Ook een voordeel is dat Spelt meer zink bevat dan Tarwe. Ooit schreef ik al eens een blogje over Zink in brood, en dat we door de versnelde rijsprocessen die de bakkers tegenwoordig gebruiken veel te veel fytinezuur binnenkrijgen wat de opname van zink uit tarwe ernstig belemmerd. Spelt bevat dus van nature al meer Zink, maar ook minder fytinezuur. Tel daar nog eens de langere rijstijd van desembrood bij bij op en tel uit je winst! Daarnaast geloof ik meteen dat de natuurbakker zijn gistbrood ook nog eens op de normale manier laat rijzen, dus dat daarbij ook veel meer fytinezuur wordt afgebroken.
Informatie over Zink en Fytinezuur vind je hier.

Kortom: voordelen genoeg!
En ja, natuurlijk kan ik nu reacties verwachten van mensen die tarwe en graan in zijn geheel hebben afgezworen en dat ik dat ook beter zou moeten doen. Ik geloof meteen dat er mensen baat hebben bij graanvrij, paleo en andere voedingstheorieen die graan uit het voedingspatroon schrappen. Alleen, ik vind het lekker, makkelijk, niemand uit ons gezin heeft een glutenintollerantie of -allergie, en alle theorieën ten spijt ben ik bang dat die over de jaren heen ook weer achterhaald zijn. Wat trouwens geen aanval is op iedereen die geen graan meer eet: voel je je daar goed bij, natuurlijk doen!
Laat iedereen alsjeblieft zoeken naar datgene wat voor hem of haar werkt!

Maar....... (altijd weer die "maar").... het speltbrood wat we nu kopen is behoorlijk wat duurder dan het brood wat we hiervoor kochten, en is een stuk kleiner. Het vult wel beter maar ik eet nog steeds de 4 boterhammen per dag, die ik ervoor ook at. Daarnaast zijn de kinderen nog niet "om". Tot we op vakantie gaan modder ik gewoon nog een beetje aan met speltbrood naast gewoon brood. Of de basis gist- of desembrood zal gaan worden, daar ben ik nog niet over uit. Desembrood heeft voor manlief en mij nog een voordeel omdat we allebei gevoelig zijn voor schimmels, iets wat gist kan voeden. Maar ik denk dat de kinderen het gistbrood makkelijker zullen gaan eten.
Op vakantie in Engeland mogen we al blij zijn als we fatsoenlijk brood kunnen bemachtigen (ooit in een Engelse supermarkt geweest?), dus tot na de vakantie blijft het een beetje behelpen. Daarna wil ik eens pogingen doen om zelf te gaan bakken (mijn schoonmoeder eens lief aankijken of we de broodbakmachine mogen lenen), want dat reduceert de hogere kosten van speltbrood enigszins. Zou het dan toch nog ooit wat gaan worden met mijn brood-bak-aspiraties?? Wordt vervolgd!




maandag 14 juli 2014

Vakantie!

Alhoewel ik nu al weet dat ik na 6 (wat zeg ik: voor zoonlief bijna wel 8) weken zomervakantie het altijd heerlijk vind dat ze weer naar school opgehoepeld zijn en er weer rust, reinheid en regelmaat heerst, vind ik de zomervakantie altijd een zaligheid. Niet die wekker om kwart over 6 (tenminste...de weken dat manlief ook vrij is), geen geheu 's morgens vroeg om iedereen op tijd op werk/school te krijgen, geen politie-agentje spelen wat betreft huiswerk maken...... Gewoon even lekker niks moeten. Wel MOGEN, en op een of andere manier krijg ik daar meer energie van dan normaal.
Zo snoeiden we dit weekend een van de 4 dakplaten in onze tuin (elk weekend 1, want anders krijgen we het snoeiafval niet afgevoerd, en was de heg ook weer aan een snoeibeurt toe. Ehm.....nou ja, manlief snoeide en ik werkte het snoeiafval weg..... ere wie ere toekomt.
Gisteren was het bakdag: dochter bakte een cheese-cake, en ik maakte gezonde dadel-notenrepen en havermoutkoeken voor manlief. Die is namelijk vandaag naar Nijmegen vertrokken om daar de Vierdaagse te gaan lopen. Wanneer je je dan toch aan zo'n hachelijke onderneming waagt, kun je maar beter gezond krachtvoer meenemen, toch? Jaha, er zijn mensen die dat leuk vinden, 200 km lopen in 4 dagen. Je snapt het niet, maar ik heb zo'n man ;-)
Zelf poetste ik vandaag het huis (iemand moet het doen) en maande zoonlief om zijn kamer uit te mesten, wat ie wonderwel braaf deed (met een beetje hulp). Dochterlief heb ik al voorbereid dat haar beurt ook deze week nog komt. Verder wil ik voordat we op vakantie gaan de vriezer en koelkast voor het overgrote deel leeg hebben (misschien zelfs nog wel ontdooid hebben), dus viste ik de zwarte bessen al uit de diepvries om daar samen met aardbeien en rode bessen jam van te maken.

Natuurlijk gaan we deze week ook nog wat leuke dingen ondernemen, alhoewel ik jam maken, bakken en tuinieren ook geen straf vind hoor. Ik heb dochterlief al een bezoekje aan het zwembad toegezegd, vrijdag halen we manlief in in Nijmegen en zoonlief viert zondag zijn verjaardag met een bbq. En dat is dan pas de eerste week, dan hebben we er nog 5. Heerlijk!!

dinsdag 1 juli 2014

Getting things done

Op zoek naar dat ene koordje van de oude surfplank van manlief, die vrijdag opgehaald wordt voor een tweede leven, nam ik me voor om de schuur eens grondig op te ruimen, in de hoop dat het koordje dan boven water zal komen. En met grondig bedoel ik ook grondig: geen dingen oppakken en weer terugzetten, maar er ook mee doen waar ik het voor bestemd had, of waar het voor bestemd is. Zo bracht ik vanmorgen al plastic, oude batterijen en een kapotte spaarlamp weg naar de desbetreffende inzamelpunten. Ik haalde de laatste doperwten van de peulenplanten, blancheerde ze, haalde de peulenplanten uit de grond om vervolgens de laatste volle bokashi-emmer te legen  onder de nu braakliggende stukjes grond. Vervolgens lijmde ik de handgreep weer op de steel van de spade, sorteerde halve bakjes met schroeven in de sorteerbakken, stopte gereedschap weer netjes in de kist, vond boortjes terug en stopte fietsreparatiespullen bij elkaar.
Tegelijkertijd veeg ik vrijgekomen stukken vloer en haal spinraggordijnen weg. Dat zet tenminste zoden aan de dijk. Het koord is nog niet gevonden, en ik ben nog lang niet klaar maar voldoening geeft het wel. Het zijn vaak van die klusjes waarbij je snel denkt: "geen tijd, geen zin, kan nog wel even wachten", maar ondertussen ligt alles op vloer en plank stof te happen en stapelt de zooi zich op. Zo levert een zoektocht tenminste nog wat op in plaats van alleen maar frustratie over het niet te vinden koordje!

donderdag 12 juni 2014

Door de peulen het bos niet meer zien......

........of door het bos de peulen ;-)
Man, man, wat een groeikracht zit er in de planten dit jaar! Overmoedig plantte ik in drie vakken naast het huis peulen-zaden (hoe zeg je dat: zaden? erwtjes? of gewoon peulen?). Met in mijn achterhoofd die paar planten die ik vorig jaar had, en waar ik met moeite een maaltje peultjes bij elkaar scharrelde, niet eens genoeg voor alleen als groente te eten, maar wel door een roerbakgerecht of door de pasta-saus. Grond niet echt extra bemest na de groentes die er vorig jaar op groeiden, alleen een laagje extra potgrond aangebracht. En moet je nu eens zien.....als we zouden willen aten we waarschijnlijk weken achtereen elke dag peultjes!
















Er zitten er zoveel aan dat als ik denk dat ik ze nu toch wel allemaal geplukt heb er weer nieuwe opduiken, op hetzelfde moment dus. Om het maar niet te hebben over de peultjes die de komende dagen/weken nog gaan komen. Ik moet nu toch echt aan invriezen gaan denken, want ik vind peultjes superlekker, maar niet zo dat ik er kilo's van op eet op een dag. En ik vind het dan ook weer zonde om ze er niet af te halen. Ik had zeker al 8 doorgeschoten kroppen sla, dat konden we ook al niet vooreten.
Maar ik klaag niet hoor (al lijkt dat er hier nu wel op he), want wat is het toch ontzettend leuk dat je op zo'n klein lapje grond als wij aan het huis hebben toch zoveel lekkere dingen kan kweken. Elke dag plukken we aardbeien en frambozen, de zwarte bessen zijn al ingevroren om later jam mee te maken en de rode bessen schieten ook al een eind op naar rood. Ik heb welgeteld maar 1 kruisbes, maar ja, elk jaar is het toch weer een verrassing wat het wel en niet goed doet.

Er zijn best momenten bij dat ik denk: "ik doe het niet meer hoor, dat moestuin-geneuzel op de vierkante meter", want het is best veel werk voor een kleine opbrengst. En nu met die peultjes dus best veel werk voor zo'n reuze-opbrengst ;-) Maar ach, van die aangeharkte grindtuintjes houd ik toch echt niet, en als het dan toch wil groeien, dan kun je er maar beter van profiteren.
Ik ga snel weer aan de slag: peultjes blancheren!